YATIRIM AJANSI oluşumu ve yaplandırılmasına ilişkin GİAD görüş ve önerileri:

02-08-2007

Mevcut Yasa Tasarısı ve yapılandırılmaya ilişkin görüşler:
1. Önerilerimiz:

    1. 7 üyelik yönetim kurulunun 4 özel ve 3 kamu sektörü temsilcisinden oluşturulması fikrinde kamu ağırlığı, üstlenilecek risk ve bunun yanında kamu alanında bulunan bürokratların reel sektörden uzak olduğu ve kişisel niteliklerinin yetersiz olabileceğinden 5/2 olarak düzeltilmesi,
    2. Sekreterya ve idari personelin mevcut kamu görevlileri yasası altında değil sözleşmeli olarak istihdam edilmesi; sendika vb. gibi dinamizm ve verimliliği azaltan kurumlarla yönlenme ihtimallerinin bulunmaması,
    3. Ticaret odaları, işadamları ve genç işadamları dernekleri , sektörel birliktler, bankalar, üniversiteler ve araştırma merkezlerinden temsilcilerin oluşturacağı Ajans Genel Meclisinde yer alarak ajansın aktivitelerine özel insiyatifin katılımının sağlanması,
    4. Ajans yönetim kuruluna bu meclisten adaylar gösterilmesi;
    5. Yatırım ajansında, yatırım promosyon faaliyetlerine yerel ortakların (stake olders) etkin ve fiili katılımının sağlanması
    6. Kalkınma ajansının da kurularak yatırımlar için finansman sağlama çalışmalarında bulunması;
    7. teşvik sisteminin tekrardan yapılandırılması, gümrükler ve idari engellerin kaldırılması için mevzuatlara ilişkin düzenlemelerin yapılması gereklidir. Bu düzenlemelerin ardından, yatırım yapmak isteyenler, sadeleştirilmiş, hızlı bir süreçte, sadece ilgili bürokratlar ile işlerini tamamlayabilecekler.

 

Yerli yatırıma ilişkin:

    1. paydaşlar arasında (özel sektör, ticaret odaları, meslek dernekleri ve işveren sendikaları) bölgenin yatırım potansiyeli konusunda bir bilgi tabanı oluşturup
    2. Yatırımı teşvik edici inisiyatiflerin yaratılabilmesi için sivil toplum örgütleri ile temas edilmeli, sörvey yöntemleri uygulanmalı ve sektörel çalışmalar yapılmalıdır.

 

Yabancı yatırıma ilişkin:

    1. Yabancı yatırımcının
    2. Serbest bölgelerin genişletilmesi, liman düzenleme ve çalışma koşullarının uygarlaştırılması (çalışma saatleri, verim odaklık, vb.) ile organize sanayi bölgelerinin sivil insiyatif tarfından yönetilmesi
    3. Yatırım promosyonu vb. gibi yöntemlerle yabancı sermayenin davet edilmesi ve özendirilmesi için ulusal seviyenin yanı sıra bölgesel seviyede çalışmaların yapılması.
    4. Kıbrıs’tan göç etmiş girişimcilerin  Kıbrıs’a yatırım yapmalarının da sağlanabilmesi için Ajansın promosyon çalışmaları yapması ve bu şekilde sermaye birikimlerinin Kıbrıs’a dönüşünün ve yatırıma dönüştürülmesinin sağlanması için çalışmalar yapılması.
    5. Kıbrıs’ın yatırımcılar için ne anlama geldiğinin belirlenmesi için çalışmalar yapılarak KKTC’nin bölgesel ve ekonomik olarak hangi  konularda rekabetçi ve güçlü olduğunun ortaya çıkarılması ve sektör  spesifik grupların yaratılarak bu grupların tanıtımının yapılması, yatırımın başarısının analizini yapma fırsatı verebilecektir.
    6.  
  1. Amaç ve Kapsamı:
    1. Yerli ve yabancı yatırımı teşvik edebilme,
    2. İnsiyatif alabilen bir kurum olması çok önemlidir. Yatırımcıların gelmesini beklemeden Ajansın kendilerinin gezici promosyon çalışmaları, projeler ve toplantılar hazırlayarak, heyetler düzenleyerek yatırımcılara bilgilendirici ziyaretler yapılması önemlidir.
    3. KKTC’nin çekim merkezi haline gelebilmesi için mevcut iş potansiyelinin belirlenmesi, yatırım cazibesi meydana getirecek koşullar ile yatırımı yıldıran koşulların (deterring factors) tespit edilerek düzeltici uygulamalara gidilmesi;
    4. Yatırım Ajansı olarak sektörel kümeler oluşturup bu sektörlerin promosyonuna odaklanılması ve yurtdışında kurulacak temsilcilikler aracılığı ile faaliyetlerin desteklenmesi
    5. yatırımcıların ihtiyaçlarının ve isteklerinin yatırım promosyonunda anahtar nokta olduğundan, güvenilir bilgi temininin sağlanması ve yerel aktörler (stake holders) arasındaki işbirliğinin sağlanması.

 

  1. Gelişim:
    1. (seminer, eğitim, staj , bench marking, vb yollarla) geliştirilmesi,
    2. Bölgenin yabancı yatırımcı için cazibesini artırmak amacı ile tanıtım faaliyetlerinin planlanması ve uygulanması,  pazarlama stratejilerinin oluşturulması, piyasa analizleri ve sektör analizlerinin yapılması, veri tabanı ve altyapı oluşturulması.
  1. Emsaller:
    1. TÜRKİYE YATIRIM PROMOSYON AJANSI

Doğrudan yatırımların önündeki idari engellerin kaldırılması düzenlemesi çerçevesinde, “Türkiye Yatırım Promosyon Ajansı” kurulması planlanıyor.
Faaliyet yapısı üzerindeki çalışmaların devam ettiği Ajans’ın özerk olarak çalışması öngörülüyor. Ajans, Türkiye’de yatırım yapmak isteyen yabancılara danışmanlık hizmeti verecek. Uluslararası uygulamalar da dikkate alınarak, Türkiye için en iyi promosyon ajansı modeli oluşturulacak.
Ajansın, Türkiye’de yatırım yapmak isteyenlere, hukuki ve bürokratik mevzuat ile sektörlerin durumu, girdi, işgücü maliyetleri ve yerli ortak bulunmasına kadar bir çok alanda yardım yapması planlanmaktadır.
Öte yandan, yabancı sermayeyi bilgilendirmek için, gelecek yıl 75 milyon dolarlık tanıtım yapılarak, Türkiye’ye daha çok yabancı sermaye çekilmesine çalışılacak.
Gerek Türkiye’ye verilecek ek mali kaynak, gerekse ekonomik koşullardaki gelişmelerin de etkisiyle Türkiye’ye alternatif olan piyasalar Arjantin ve Brezilya’daki bazı yatırımcıların, 2002 yılında Türkiye çekilmesi hedeflenmektedir.

    1. Avrupa Akdeniz Yatırım Promosyon Ajansları Ağı; ANIMA'dır. 

ANIMA, Barselona Süreci çerçevesinde Avrupa Akdeniz Endüstriyel İşbirliği Çalışma Grubu'nun önerisi ile kurulan bir ağ olup, Avrupa ve Akdeniz bölgesindeki yatırım promosyon ajanslarından (IPA) oluşmaktadır.  ANIMA projesinin amacı Akdeniz'deki yabancı yatırımın arttırılmasını sağlamaktır. 

Avrupa Birliği, Avrupa Akdeniz Ortaklığı'nı finanse etmek amacıyla MEDA programını geliştirmiştir.
MEDA programı Akdeniz'deki ortakların ekonomik ve sosyal reformlarına mali ve teknik destek sağlamaktadır. 
2000 - 2006 arasında MEDA programına 5.35 milyon Euroluk kaynak ayrılmıştır.  Bu programda AB üye ülkelerinin yanı sıra Cezayir, Mısır, İsrail, Ürdün, Lübnan, Fas, Filistin Özerk Yönetimi, Suriye, Tunus ve Türkiye de ortak ülkeler konumunda yer almaktadır.

  1. Dış ülkeler ile iletişim ağı:
    1. etkili bir işbirliği platformuna entegre olması veya çalışmalar yapılması önemlidir.
    2. AB ülkelerinde yapılan yatırım promosyon çalışmalarından haberdar olabilmek ve  bu bölgeler bünyesinde kurulan yatırım promosyon ajansları ile temas etme ve müşterek çalışma yapabilme zemini araştırılmaldır.

 

  1. Diğer tamamlayıcı ekonomik reform ve uygulamalar
    1. Karma ekonomiden serbest piyasa ekonomisine geçişin sağlanabilemesi için gerekli reformların uygulanması;
    2. Ülkede rekabet ekonomisinin mümkün kılınması;
    3. Kalkınma ajansının da oluşturulması.

 

KKTC Giad olarak Yatırım Ajansı çalışmalarınıza destek olacağımızı belirtir, başarılar dileriz.

Saygılarımızla,

Sunat Atun
Giad başkanı.