KUZEY KIBRIS GENÇ İŞADAMLARI DERNEĞİ

( North Cyprus Young Businessmen’s Association )

GİAD

Kuruluş 1989

BASIN AÇIKLAMASI

26-10-2006

KKTC Giad, devletin işletmeci olduğu alanlardan çekilerek hizmetlerini özel kuruluşlara devretmesi ve bu alanlarda da denetleyici ve düzenleyici olması uygulamasını savunan kuruluşlardan birisi olmuştur. Bu bağlamda, devletin Ercan hava alanında vermekte olduğu hizmetlerin özel kuruluşlara devredilmesi fikrini desteklemektedir. KKTC GIAD, Ercan havaalanında verilen hizmetler ve yer ile apron hizmetlerine ilişkin düzenlemeler için aşağıdaki görüşleri kamuoyunun takdirine sunar: 

1. Buna göre:

Yer hizmetlerinde KTHY’nin bağımsız bir ortak ile müşterek teşekküle iştirak etmesini yönetsel bir karar olduğundan kamuoyunda tartışılmasını doğru bulmuyoruz. Her halükarda, dış ortaklarla gerçekleştirilen girişimler vasıtası ile, yabancı ortak mağrifeti ile bilişim, teknoloji, know-how ve bilgi birikiminin Kıbrıs’a geleceği ve bunun ilgili sektör için bir kazanç olacağı da bir gerçektir.

2. Havaalanı hizmetlerinin özel sektor tarafından yürütülmesi; verilen hizmetlerde profosyonel anlayış, verim ve müşteri odaklılık gibi kalite artırıcı unsurların ön plana çıkmasını sağlayacaktır. Ancak Uçaklara apronda verilen hizmetlerinin tekelleşmesi serbest piyasa ekonomisi unsurlarına tamamıyla aykırı olduğu gibi KTHY lehine haksız rekabet sağlayacak bir düzenleme olacaktır. Halen KKTC’ne sefer düzenlemekte olan 4 havayolu şirketi, yer ve apron hizmetleri veren 2 ayrı firmadan hizmet alabilme seçeneğine sahiptir. Serebest piyasa şartlarının sürdüğü hava ulaşımı sektöründe ulaşım firmalaarı maliyet avantajlarını fiyatlara da yansıtarak doğal bir rekabet ortamını meydana getirmişlerdir. Bunun somut göstergesi, kampanyalarla halka duyurulan bilet fiyatlarının 3 Euro + vergi olan düzeyine düşmesi, vb. örnek olarak gösterilebilir. Bundan fayda sağlayan, hiç kuşkusuz vatandaşlarımız, turistler ve dolayısı ile turizm sektörü ve ekonomimiz olmaktadır. Ancak, uçakların almakta olduğu apron hizmetlerinin, havayolu şirketlerinden sadece birine hizmet hakkı sağlanarak tekelleştirilmeye gidilmesi, hava ulaşımı sektöründe tek yanlı ve haksız avantaj sağlanmasına meydan verecek, bu da mevcut maliyet avantajının bilet fiyatlarına yansımasına neden olan rekabet ortamına darbe indirecektir. Bu hatanın yolaçabileceği diğer bir olumsuz durum ise, Kktc’ne tarifeli seferler düzenlemeyi değerlendiren başka yabancı havayolu firmalarının, dengesiz piyasa koşullarını görerek potansiyel yatırımdan vazgeçmeleri, veya halen rekabet etmekte olan firmaların hattan çekilmeyi değerlendirmeleridir. Uçak hizmetlerini, bu bağlamda ülkeniz turizm ve ulaşımının genel menfaatlerine hizmet edebilmesi için, mevzuatın güncelleştirilmesi, buna gore devletin hizmet standartlarını tayin etmesi ve denetleme işlevini yürütmesini sağlayacak olan bir düzenleme ile girişimci firmaların serbest rekabetine fırsat sağlanması, kısaca serbest bırakılması doğru olacaktır. Uygar ülkelerde ve AB ülkeleri havaalanlarında uygulamakta olan hizmet yöntemi budur. Özetle, havaalanı işletmesi ihale usulü ile özel sektör işletmesine devredilirken, apron sahasında verilen hizmetlerin ise serbest rekabete imkan sağlayacak şekilde düzenleme yapılaması gereklidir. 

3. KKTC Giad, Ercan havaalanının işletmesinin özel sektöre devredilmesini olumlu görmektedir. Devletin bu alanda da işletmeci olması sakıncalıdır. Gerçek sorumululuğu düzenleyici ve denetleyici düzeyinde olmalıdır. Bu nedenle, Ercan havaalanının özel sektör işletmesine devredilmesi fikri derneğimizce desteklenmektedir.

4. Yine ayni bağlamda, ana şirket olan KTHY’nin de özelleştirilmesi toplum menfaatlerine tam anlamıyla hizmet edecektir. Dünyada misyonunu tamalayan milli havayolu şirketlerinin yaşamını sürdürmesini sağlamak için uygulanan yöntem budur.

5. Gümrüksüz satış alanlarının yönetimi, havaalanı işletmesinin ihale edildiği firmaya bırakılırken, toplum menfaatleri gözetilmeli, bununla birlikte serbest piyasa şartlarına da müdahale edilmemelidir. İşletmenin özel sektöre devri ile hizmet alanı genişlecek ve kapasitesi artacak olan havaalanından devletin büyük oranda gelir elde etmesi, ayni zamanda da harcama yapmadan yatırım yaptırmış olması sağlanacaktır. Bu noktada ortaya çıkan tipik bedel-kazanç dengesi iyi anlaşılmalıdır. Sözkonusu olan 60 milyon dolarlık kazançtan devletin elde edeceği kazanç, milli gelire %1,5 katkı sağlayacak düzeyde olacaktır.

6. KTHY’nin KİT oluşundan dolayı yer hizmetleri alanında ortaklık yapacağı kuruluşun belirlenmesi sürecinin şeffaf, adil ve ihale yasasına uygun yapılaması da beklenmektedir.

7. Havaalanı hizmetlerinin özel sektör işletmesine ihale ve işletme haklarının devri her hava alanı için ayrı ayrı yapılmalıdır.

Kamuoyunun bilgisine saygılarımızla sunulur.

Sunat Atun

KKTC Giad başkanı.